“We zijn misschien wel verslaafd aan verzuim” – Robert van de Graaf over verslaving in brede zin

Wanneer je denkt aan verslaving, denk je waarschijnlijk aan alcohol, roken of drugs. Maar volgens arts Robert van de Graaf is dat beeld veel te beperkt. In aflevering #31 van de Anders Denken Podcast legt hij uit hoe we als samenleving – en op de werkvloer – verslaafd zijn geraakt aan comfort en snelle oplossingen.

Van reddingswerk naar medicalisering

Robert werkte jarenlang als verslavingsarts. Hij zag hoe verslaving steeds meer werd gemedicaliseerd en minder werd gezien als een gedragsprobleem. “We vergeten dat veel consumptiegedrag – eten, zitten, scrollen – dezelfde beloningsmechanismen in ons brein activeert als middelengebruik,” zegt hij.

De rol van organisaties

Op de werkvloer ziet Robert dezelfde patronen terug. Langdurig zitten, snacken tijdens het werk, of voortdurend je telefoon checken: het beïnvloedt prestaties en gezondheid. Zijn advies aan organisaties: ontwikkel een breed consumptiebeleid, niet alleen gericht op middelen, maar ook op gedrag.

Cultuur als hefboom

Gedragsverandering lukt beter als de norm verschuift. Robert geeft het voorbeeld van de medische wereld, waar roken ooit de norm was. “Pas toen de cultuur veranderde, verdween het massale rookgedrag.”

Nuchter werken als nieuwe norm

Voor Robert betekent nuchter zijn meer dan geen alcohol of drugs gebruiken. Het gaat om helder, gefocust en aanwezig zijn. “Zorg dat je het goede gesprek voert, dat je elkaar aanspreekt, en dat je als organisatie niet onnodig medicaliseert.”

Beluister nu de Anders Denken Podcast

Luister iedere laatste donderdag van de maand naar een nieuwe aflevering van de Anders Denken Podcast. Deze podcast prikkelt, informeert en inspireert op het gebied van Duurzame Inzetbaarheid.