Stress verlagen binnen organisaties vraagt om visie, geen kortetermijnoplossingen | Anders Denken Podcast #36 met Christiaan Vinkers

In aflevering #36 van de Anders Denken Podcast spreken we met Christiaan Vinkers, psychiater, hoogleraar Stress en Veerkracht aan het Amsterdam UMC en projectleider van DESTRESS. Een verdiepend gesprek over stress op de werkvloer, mentale gezondheid en waarom simpele oplossingen tekortschieten bij complexe problemen.

Stress: niet te veel, niet te weinig

Het beeld dat we van stress hebben, zit ons vaak in de weg. Stress wordt vrijwel automatisch gezien als iets negatiefs, terwijl dat volgens Christiaan onterecht is. “Wie leeft, heeft stress. Dat is normaal en zelfs nodig,” legt hij uit. Stress helpt ons om te focussen en in beweging te komen. Te weinig stress kan leiden tot verveling en verlies van zingeving, terwijl te veel stress zorgt voor ontregeling. De uitdaging zit in het vinden van de juiste balans en die verschilt per persoon en per fase in het leven.

In de praktijk gaat het gesprek tegenwoordig vooral over te veel stress. Begrippen als stress, burn-outklachten en overspannenheid zijn niet meer weg te denken uit organisaties. Cijfers van TNO laten zien dat psychisch verzuim de afgelopen jaren is toegenomen, met name onder jongere medewerkers. Werkgevers zoeken naar manieren om hier grip op te krijgen.

Complexiteit vraagt om samenwerking

Werkstress ontstaat zelden door één oorzaak. Werkdruk, autonomie, privéomstandigheden, leiderschap en maatschappelijke ontwikkelingen beïnvloeden elkaar continu. Volgens Christiaan is het dan ook een misvatting om stress uitsluitend als een individueel probleem te benaderen. Effectieve aanpak vraagt om samenwerking tussen HR, arbodiensten, wetenschap en zorg, in plaats van losse initiatieven die naast elkaar bestaan.

Waarom losse interventies niet genoeg zijn

Veel organisaties reageren op stress en uitval met ad-hocoplossingen: een training, een coach of een vitaliteitsprogramma. Goed bedoeld, maar vaak zonder samenhang of meetbaar effect. Christiaan pleit voor een langetermijnvisie op mentale gezondheid, waarin preventie, vroegsignalering, leiderschap en wetenschappelijke onderbouwing samenkomen. Juist die integrale benadering staat centraal binnen DESTRESS, het onderzoeksproject waarin wetenschap en praktijk samenwerken om stress en veerkracht beter te begrijpen en meetbaar te maken.

Meten om te kunnen sturen

“Als je niet meet, weet je niet of het werkt.” Volgens Christiaan is het essentieel om stress en veerkracht structureel en over tijd in kaart te brengen. Niet om mensen te labelen, maar om inzicht te krijgen, bij te sturen en gericht te investeren.

🎧 Benieuwd wat organisaties concreet kunnen doen om psychisch verzuim terug te dringen? Beluister hieronder aflevering #36 van de Anders Denken Podcast.